Haber

Balık yemeyen halk!


yazar

2021.05.22 04:00

Bu 31.01.1996 tarihinde Siyah Beyaz gazetesinde yazdığım köşenin başlığı. Şimdi de onu aktaracağım. 21 Mayıs 1864‘to, Charlesık Rusyası‘s “Ya itaat ya ölüm” diyerek uyguladığı sürgün ve soykırımda yaşamını yitiren Çerkeslere bir saygı duruşu olsun, Karadeniz’in gerçekten “kara” olduğu ve “deniz gibi kan akıtılan” o sürgün unutulmasın diye.

Çerkeslerin balık yemediğini, ilk kez 1996‘verir, Dikmen Halkevi’nde birlikte katıldığımız “Çerkesler ve Sol” söyleşisinde Kafkas Derneği Genel Sekreteri Cevat Bageoğlu’ndan duyduğumda sarsılmış ve birlikte yaşadığımız bir halkın trajedisi hakkındaki cehaletimden utanç duymuştum.

Siz hiç balık yemeyen bir halk tanıyor musunuz? Birkaç gün önce bu soruya yanıtım ‘Hayır’ olurdu. Oysa … Çerkesler balık yemezmiş. Şeyh Şamil isyanı bastırılınca, Batı Kafkasya halkının yüzde 90’ı Osmanlı topraklarına sürüldüler. Hayvan taşımakta kullanılan Osmanlı ve Rus gemileri, tıka basa ‘yükledikleri’ Adige ve Abhazları Karadeniz’in karşı yakasına taşıdılar. Çarlık Rusyası’nın askerleri, gidenler geri dönmesin diye, köylerini yaktı, yerle bir etti. Gemilere doluşan insanların ancak yüzde 50’si ulaşabildi menzile. Gemide ölenler Karadeniz’e bırakıldı. Balıklara yem oldular. İşte tarihin en trajik yolculuklarından biri olan bu sürgünden sonra, Çerkesler ağızlarına balık koymadılar. Karadeniz’e kıyısı olan Adige Cumhuriyeti’nde, Abhazya’da balıkçılık yapılmadı. Çerkesler, Karadeniz’in balıklarında o sulara bıraktıkları canlarını gördüler belki. Ve balık yemediler, yiyemediler…

Böyle giriş yaptığım yazıda, sonra sözü Bageoğlu’na bırakmıştım:

… 1864’te, Doğu Kafkasya’da Şeyh Şamil teslim oldu, Batı Kafkasya’da Muhammed Emin cephesi düştü. Bu, Kafkaslar için büyük yenilgi yılıydı. Çerkesler, 21 Mayıs 1864’ü her yıl anarlar. O tarihten itibaren 3 milyon civarında insanın Osmanlı topraklarına sürüldüğü tahmin ediliyor. Osmanlı topraklarına ulaşanlar, bir iskân politikası çerçevesinde Anadolu’da, Balkanlar’da ve Ortadoğu’da yerleştirildiler. Savaşçı bir halk olan Çerkesler doğal asker olarak görüldü. İlk gelenler Balkanlar’a yerleştirildiler. Müslüman Boşnaklarla Sırplar arasında bir hat oluşturdular. … Çerkesler burada da Sırplarla savaşmaya başladılar. Ruslar tepki gösterince Balkanlar’da iskân sona erdi.

Çerkesler, Anadoluda 800-900 köy çevresinde iskâna tabi tutuldular. … Anadolusen aşağı yukarı ortadan bölen bir çizgi üzerinde; Samsun, Tokat, Sivas, Kayseri, Maraş ve Hatay üzerinden Suriyeye uzanan ve orada devam eden bir çizgi üzerinde iskân edildiler. Bu hat üzerinde 300ün üzerinde Çerkes köyü var. Bu insanlar minnet duyguları ile Sarayvermekğlı idiler, hazır askerdiler. Bu hat ile, Saray onları Kürt ve Türk, Alevi ve Sünni nüfus arasında bir tampon bölgeye yerleşbeni çekş oldu.

O gün Bageoğlu’ndan diğer iskân bölgelerini, iskânın arkasındaki siyasi aklı, Kurtuluş Savaşı’nda Çerkes Ethem’i, onun bastırdığı ama Çerkes olduğu söylenmeyen Anzavur‘sen 60 Anayasası’nın kabulüyle örgütlenmelerin başladığını, Türkiye’ye minnet duygularıyla dolu ve Türkiyeli olmuş Çerkeslerin anayurt özleminin hiç bitmediğini dinlemiştim.

Türkiyeli olan Çerkesler, Türkiye’nin genel siyasi resmini yansıttılar hep” demiş, “Türkiye’nin yüzde 80’i merkez sağa oy vermişse, Çerkeslerin de yüzde 80’i merkez sağa oy vermiş, Türkiye’nin yüzde 1’i radikal sola oy vermişse, Çerkeslerin yüzde 1’i de öyle yapmıştır” diye eklemiş ve sağ bir blok olarak gösterilmelerinin yanlışlığını anlatmıştı.

Çerkesler hakkında öğreneceğim çok şey var, kesin. Ama şimdi bir acının önünde eğilme ve 21 Mayıs 1864’ü hatırlama zamanı.

Neden BirGün?

Bağımsız bir gazete olarak amacımız, insanlara hakikati
ulaştırarak ülkede gerçek bir demokrasi ve özgürlük ortamının
yeşermesine katkı sunmak. Bu nedenle abonelikten elde ettiğimiz
geliri, daha iyi bir gazeteciliği hayata geçirmek, okurlarımızın
daha nitelikli ve güvenilir bir zemin üzerinden bilgiyle
buluşmasını sağlamak için kullanıyoruz. Çünkü banka hesabını
şişirmek zorunda olduğumuz bir patronumuz yok; iyi ki de yok.

Bundan sonra da yolumuza aynı sorumluluk bilinciyle devam
edeceğiz.

Bu yolculukta bize katılmak ve bir gün habersiz kalmamak için

Bugün BirGün’e Abone Ol.

BirGün; seninle güçlü, seninle özgür!

BirGün’e Destek Ol

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
instagram takipçi hilesi organik takipçi satın al bayan takipçi satın al takipçi satın al instagram beğeni arttırma instagram takipçi satın al ege tülek takipçi satın al takipçi satın al Takipçi kasma hilesi Ücretsiz Video İndir porno izle takipçi satın al tarot fal baktır